Als je een brief schrijft aan een kerk die hopeloos verdeeld is, hoe begin je dan? Die vraag moet Paulus toch hebben bezig gehouden. Hij begint dan ook zijn brief met een legitimatie waarom juist hij deze brief mag, of zelf moet, sturen. Hij is apostel, geroepen door Jezus zelf. Hij is het die Paulus de opdracht gaf om het evangelie te verkondigen en daarmee is het ook zijn opdracht dit evangelie in Rome te verkondigen. Paulus neemt direct een stevig standpunt in.

Tegelijk weet Paulus de aandacht subtiel van zichzelf af te brengen naar Jezus. Door Jezus, onze Heer, te noemen neemt hij een belangrijke positie in. De naam Kurios, of Heer was in het Romeinse rijk voorbehouden aan de keizer. De proclamatie, Jezus is Kurios, stond vaak op gespannen voet met de machthebbers. 

Paulus gebruikt de reputatie die christenen hebben bij niet-gelovigen als positief feit, terwijl dit vaak om een negatief beeld ging. Als er werd gesproken over deze nieuwe sekte dan was dat vaak negatief en neerbuigend. Maar Paulus dankt ervoor en bidt dagelijks voor de gelovigen in de hoofdstad. Hij geeft zelfs aan dat hij al meerdere keren op het punt heeft gestaan naar Rome te reizen. 

De gemeenten in Rome zijn niet door Paulus gesticht, maar bestonden al voordat hij tot geloof kwam. Juist daarom kan hij zeggen dat zijn komst alleen maar beide kanten zal bemoedigen. Paulus benadrukt nogmaals dat zijn bediening geen onderscheid maakt tussen Romeinen of andere volken, tussen geleerden en simpele mensen. Hoewel er negatief over christenen wordt gesproken schaamt hij zich niet voor het evangelie. Het evangelie zou zich moeten toespitsen op een rechtvaardig leven. 

Dat is in groot contrast met de cultuur waarin Paulus en de ontvangers leven. Als ze op de schepping zouden letten, zouden ze God ontdekken. Want God heeft zichzelf daarin bekendgemaakt. Maar ze letten enkel op hun eigen verlangens. De Onzichtbare is vervangen door mensen verzonnen beelden en mensen zijn gevangen in hun eigen leugens. 

In plaats van God te vereren, zijn er tempels gebouwd voor een menigte aan goden en deze cultus gaat gepaard met seksuele rituelen.

Eigenlijk is het kwaad dat ze doen hun eigen schuld, de opsomming die Paulus doet laat het niet misverstaan. Waar de gelovige een rechtvaardig leven moet leiden, zijn zij, de ongelovigen, onrechtvaardig in alle aspecten.

Dit is geen wij versus zij, dit is een duidelijke positionering. Geloven alleen is betekenisloos als dit geloof niet ook resulteert in daden die passen bij dat geloof. 

Reflectievragen

• Wanneer voel jij de spanning tussen jouw overtuiging en de heersende cultuur om je heen?

• Wat doet het met je dat Paulus cultuurkritiek verbindt aan verantwoordelijkheid, niet aan onwetendheid?

• Wat betekent het voor jou dat geloof volgens Paulus zichtbaar wordt in keuzes en relaties?