Maakt het dan eigenlijk wel uit waar ik geboren ben? Deze vraag zal de luisteraars nu bezighouden en het is ook precies die vraag die Paulus openlegt. In onze huidige tijd met migratieproblematiek krijgt deze vraag een wat andere lading. Maar Paulus spreekt hier een concrete stroming binnen de Romeinse kerken mee aan.
Iemand die als Jood geboren is heeft wellicht een beter begrip van wie God is en wat Zijn wet voorschrijft. Maar ook Joden kunnen God ontrouw zijn, toch blijft God zelf wel trouw.
Dit is geen losse uitspraak, maar gericht op een concrete groep mensen, zij zullen zich zeker aangesproken hebben gevoeld tijdens het luisteren. Deze mensen redeneren dat wanneer God trouw blijft bij menselijke ontrouw en dan alsnog mensen veroordeelt, God zelf eigenlijk onrechtvaardig is. Ze durven zelfs nog een stap verder te gaan. Als God door ontrouwe mensen kan tonen hoe trouw hij is, en dat dit tot Zijn eer strekt, dan kunnen we beter opzettelijk kwaad doen. Hoe snel zullen de gezichten rood zijn gekleurd, wanneer Paulus aantoont dat dit een heilloze cirkelredenering is.
Maar hoe zit het nu, is Jood-zijn een voordeel voor christenen? Nee, zegt Paulus, voor God is ieder mens gelijk. En diep in het hart is geen enkel mens echt met God bezig. Jood of heiden, geen enkel mens heeft recht van spreken tegenover God. Het enige wat de wet laat zien is dat je schuldig bent.
In plaats van de focus te leggen op de slechtheid van elk mens, is het punt wat Paulus maakt juist dat van onverdiende genade. Zonder dit woord nog te noemen. Het gaat er niet om dat elk mens ten diepste in en in slecht is, de realiteit laat immers zien dat ook deze ‘slechte’ mensen tot goede en onbaatzuchtige dingen in staat zijn. De echte kern zit in Gods eenzijdige handelen. De gift van genade wordt niet ontvangen omdat men goed of slecht leeft noch door de juiste afkomst. Enkel door geloof in Jezus is verzoening met God mogelijk.
Als de luisteraars nog niet waren wakker geschud door Paulus’ woorden dan zijn ze dat nu wel. Dat iedereen werkelijk gelijk is, is een radicaal idee. Een idee dat vrijheid biedt.
Het enige wat een mens deze vrijheid kan bieden is geloven in Jezus Christus. Hij is de vervulling van de oude Joodse profeten. Zeiden sommigen dat God onrechtvaardig is? Hij bewijst juist het tegendeel door iedereen die gelooft vrij te spreken.
De gedachte dat niemand zich beter moet voelen dan een ander, raakt een open zenuw. God is immers God over de hele wereld en alle volken, niet alleen van één volk.
Juist omdat God God is van alle volken, valt elke vanzelfsprekende aanspraak op voorrang of onderscheid weg.
Reflectievragen
Wat roept bij jou weerstand op in de gedachte dat afkomst, achtergrond of religieuze vertrouwdheid geen beslissend voordeel geven bij God?
Wat betekent het voor jou persoonlijk dat verzoening met God niet begint bij wat jij doet, maar bij wat God geeft?
Waar zou deze radicale gelijkheid in jouw leven, relaties of gemeenschap iets moeten loslaten of herschikken?